السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

105

تفسير الميزان ( فارسي )

و در كتاب فقيه شيخ صدوق ( عليه الرحمه ) به سند خود از زراره و محمد بن مسلم روايت كرده كه هر دو گفتند : به امام باقر ابى جعفر ( ع ) عرضه داشتيم : چه مىفرمائيد درباره نماز در سفر ؟ چگونه بايد آن را خواند ؟ و چند ركعت بايد خواند ؟ فرمود : خداى عز و جل مىفرمايد : * ( « وَإِذا ضَرَبْتُمْ فِي الأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ » ) * و به حكم اين آيه شكستن نماز در سفر واجب شد ، همانطور كه تمام خواندنش در حضر ( منزل ) واجب است . مىگويند : عرضه داشتيم : آيه شريفه نفرموده كه « افعلوا چنين كنيد » بلكه فرموده : « حرجى بر شما نيست اگر نماز را بشكنيد » ، و اين عبارت وجوب را نمىرساند ، بلكه مىرساند كه مسافر مىتواند نماز را بشكند . جناب عالى چگونه وجوب را از آن استفاده كرديد و مىفرمائيد : شكستن نماز در سفر واجب است ، همانطور كه تمام خواندنش در حضر واجب است ؟ . حضرت در پاسخ فرمود : مگر خداى عز و جل نفرموده : « إِنَّ الصَّفا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّه فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْه أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما » « 1 » با اينكه مىدانيد كه طواف بين صفا و مروه واجب است ، چون هم خداى تعالى آن را در كتابش ذكر كرده و هم پيامبرش آن را عمل كرده ، تقصير در نماز سفر نيز همين طور است . هم خداى تعالى در كتاب مجيدش ذكر كرده و هم رسول خدا ( ص ) عملا آن را پياده كرده است . مىگويند : عرضه داشتيم : حال اگر كسى در سفر ، چهار ركعتى بخواند ، بايد اعاده كند يا نه ؟ فرمود : اگر آيه تقصير را خوانده و برايش تفسير شده و با اين حال چهار ركعتى خوانده ، بايد نمازش را دوباره بخواند ، و اگر نخوانده و يا اگر خوانده معنايش را نفهميده ، اعاده بر او لازم نيست . و نمازها همه اش در سفر دو ركعتى است ، همه نمازها الا نماز مغرب ، كه در سفر نيز سه ركعت است و شكسته نمىشود ، چون رسول خدا ( ص ) آن را در سفر و حضر سه ركعتى باقى گذاشت . ( تا آخر حديث ) « 2 » و در در المنثور است كه ابن ابى شيبه و عبد بن حميد و احمد و مسلم و ابو داود ، و ترمذى

--> ( 1 ) صفا و مروه محققا از شعائر خدايند ، پس كسى كه حج بيت و يا عمره به جاى مىآورد ، حرجى بر او نيست كه بين آن دو طواف كند . « سوره بقره ، آيه 153 » . ( 2 ) من لا يحضره الفقيه ، يك جلدى ، ص 116 .